Spadek, podział majątku i testament

Podział majątku regulowany jest przez arveloven. Jeżeli Twoim normalnym miejscem zamieszkania (vanlig bosted) jest Norwegia, przepisy wynikające z arveloven będą co do zasady aplikowane i decydujące dla podziału Twojego majątku. Arveloven daje jednak możliwość ustanowienia na podstawie testamentu, że podział majątku odbywać będzie się na podstawie zasad w kraju Twojego obywatelstwa.

Jeżeli chcesz podzielić majątek w inny sposób niż ten wynikający z arveloven, w tym zadecydować, że prawo innego kraju będzie aplikowane do podziału majątku, musisz sporządzić testament zgodnie z prawem norweskim. Arveloven daje również wolność testamentowania, która pozwala w dużym stopniu rozdysponować majątek na podstawie prawa norweskiego.

Punkt wyjścia arveloven

 

Punktem wyjścia arveloven jest to, że cały spadek przypada spadkobiercom zstępnym (livsarvinger), tj. dzieciom spadkodawcy oraz ewentualnym pozostałym przy życiu małżonkom. W niektórych przypadkach konkubenci (samboere) mają również prawo do dziedziczenia z mocy prawa.

 

Prawa spadkowe małżonków

 

Jeżeli nic innego nie wynika z testamentu, małżonek ma prawo do jednej czwartej spadku po zapisobiercy, jeżeli zapisobierca ma spadkobierców zstępnych.

Małżonkowi przysługuje jednak co najmniej czterokrotność podstawowej kwoty ubezpieczenia społecznego (folketrygdens grunnbeløp). Jest to tak zwany spadek minimalny (minstearv). Oznacza to, że jeżeli jedna czwarta spadku jest mniejsza niż czterokrotność kwoty podstawowej, pozostający przy życiu małżonek ma prawo do czterokrotności kwoty podstawowej, niezależnie od tego, jak duży jest to udział w spadku. Jeżeli całkowity spadek nie przekracza czterokrotności kwoty podstawowej, małżonek dziedziczy wszystko.

W sytuacji gdy najbliższymi krewnymi zmarłego są ich rodzice lub rodzeństwo, małżonkowi przysługuje połowa spadku i co najmniej sześciokrotność kwoty podstawowej. Gdy spadkodawca nie ma dzieci, wnuków, rodziców ani rodzeństwa, małżonek dziedziczy wszystko.

 

Prawa spadkowe konkubentów

 

Konkubenci co do zasady nie dziedziczą jednej czwartej spadku, tak jak ma to miejsce w przypadku małżonków.

Jeżeli zmarły miał w chwili śmierci konkubenta, z którym ma, miał lub spodziewał się dzieci, wówczas konkubent będzie uprawniony do minimalnego spadku w wysokości czterokrotności kwoty podstawowej.

 

Prawo spadkowe rodziny

 

Jeśli spadkodawca nie miał ani małżonka, ani konkubenta, wówczas punktem wyjścia prawa jest to, że spadkobiercy zstępni dziedziczą wszystko po równo.

Jeżeli spadkodawca miał małżonka, małżonek dziedziczy jedną czwartą, ale co najmniej czterokrotność kwoty podstawowej, a spadkobiercy zstępni dziedziczą resztę po równo. Jeśli spadkodawca miał partnera, z którym ma, miał lub spodziewa się dzieci, partner dziedziczy czterokrotność kwoty podstawowej, a spadkobiercy zstępni dziedziczą resztę po równo.

W przypadku gdy spadkodawcy nie mają spadkobierców zstępnych, spadek przypada rodzicom, w równej wysokości na każdego z rodziców. Jeśli jedno z rodziców nie żyje, spadek przypada jego spadkobiercom zstępnym. Jeśli ten rodzic również nie ma spadkobierców zstępnych, cały spadek przechodzi na rodzica pozostałego przy życiu.

 

Ograniczenia w wolności testamentowania

 

Jeśli chcesz inny podział spadku niż ten opisany powyżej, musisz sporządzić testament. Arveloven ustanawia jednak ograniczenia swobody testamentu. Zarówno małżonkowie, jak i spadkobiercy zstępni mają prawo do ustawowego spadku minimalnego. Nie wolno ograniczać tego minimalnego dziedziczenia w testamencie. W przypadku małżonków nazywa się to dziedziczeniem minimalnym (minimumsarv), a w przypadku spadkobierców dożywotnich używa się terminu dziedziczenie przymusowe (pliktdelsarv), odpowiadające polskiemu zachowkowi. Spadkobierca może jednak zrzec się spadku.

Minimalny spadek dla współmałżonka

 

Dziedziczenie małżonka może zostać ograniczone w testamencie do czterokrotności kwoty podstawowej. Spadkodawca może zredukować każdy spadek na rzecz małżonka do punktu wyjścia prawa z jednej czwartej spadku do czterokrotności kwoty podstawowej. Wymaga to jednak testamentu.

Aby takie zmniejszenie spadku było ważne, warunkiem jest, aby pozostały przy życiu małżonek dowiedział się o tym przed śmiercią spadkodawcy. Ten warunek nie ma jednak zastosowania, jeżeli było to niemożliwe lub byłoby to bezzasadnie trudne do powiadomienia go w danych okolicznościach.

Obowiązkowe dziedziczenie oraz podział majątku dla spadkobierców zstępnych (zachowek)

 

Spadkobiercy zstępni mają prawo do dziedziczenia przymusowego (zachowku) odpowiadającego dwóm trzecim majątku, podzielonego przez liczbę spadkobierców zstępnych. Zachowek można jednak ograniczyć do 15-krotności kwoty podstawowej na każde dziecko lub każdą linię zstępną dziecka. Ograniczenie to musi zostać wykonane w formie testamentu.

 

Wymogi formalne dotyczące testamentu

 

Ustawa o dziedziczeniu określa pewne wymogi formalne dotyczące testamentu. W przypadku niespełnienia wymogów formalnych testament może zostać uznany za nieważny w całości lub w części. Może to oznaczać, że Twój spadek będzie musiał zostać rozdzielony zgodnie z punktami wyjście w prawie norweskim i w inny sposób niż pierwotnie ustanowiłeś.

 

Testament musi być sporządzony w formie pisemnej

 

Testament musi mieć formę pisemną. Nie ma jednak znaczenia, na czym jest napisany testament i czy jest napisany odręcznie, czy na komputerze, dopóki jest podpisany przez spadkodawcę. Nie jest również automatycznie uznany za nieważny, jeżeli spadkodawca nie podpisał się swoim imieniem.

 

Świadkowie testamentowi

 

Musi być dwóch świadków, a ci muszą spełniać kilka warunków. Świadkowie testamentu muszą, między innymi, być pełnoletni, nie być chorzy psychicznie lub mieć upośledzone zdolności umysłowe.

Świadkowie nie muszą być obecni jednocześnie, kiedy podpisujesz lub potwierdzasz swój podpis. Spadkodawca musi jednak być obecny przy podpisie obu świadków. Świadkowie muszą wiedzieć, że to, co podpisują, jest testamentem, ale nie muszą znać treści twojego testamentu.

Co do zasady Twój testament nie może przynosić korzyści świadkom lub ich najbliższym krewnym, takim jak współmałżonek świadków, rodzeństwo i krewni w linii wstępnej lub zstępnej, tj. na przykład rodzic. Nieważny jest również testament na korzyść osoby, u której świadek jest zatrudniony w czasie ustanowienia testamentu, chyba że połączenie jest odległe i prawdopodobnie nie miało wpływu na treść testamentu.

 

Wymogi do spadkodawcy

 

Osoba sporządzająca testament musi być pełnoletnia. W celu uniknięcia nieważności testamentu osoba sporządzająca testament nie może być niepoczytalna ani mieć upośledzonych zdolności umysłowych, chyba że jest mało prawdopodobnym, że stan umysłu miał wpływ na treść testamentu.

Testament będzie nieważny, jeśli byłeś narażony na przykład na przymus, oszustwo lub bezprawny nacisk. Nacisk społeczny i namowa są dozwolone, jednak systematyczny wpływ i wykorzystanie siły wpływu jest niedozwolone. Jeżeli osoba sporządzająca testament opiera się na błędnych faktach, może to również prowadzić do nieważności testamentu.

 

Zasady, które powinno się zachować, ale które nie prowadzą do unieważnienia testamentu

 

Przepisy ustawy o dziedziczeniu dotyczące sporządzenia testamentu zawierają również zasady, których należy przestrzegać, ale których niespełnienie nie prowadzi do nieważności. Świadkowie powinni oświadczyć na piśmie, że testament jest sporządzony z wolnej woli, a spadkodawca był przy zdrowych zmysłach. Potwierdzenie powinno zawierać zawód i adres świadka. Ponadto testament powinien być opatrzony datą i zawierać numer identyfikacyjny świadka (fødselsnummer).

 

W czym możemy pomóc

 

Pomagamy klientom na terenie całego kraju w sprawach spadkowych i testamentowych, również w sprawach międzynarodowego prawa spadkowego.

Skontaktuj się z nami, aby uzyskać bezpłatną, niezobowiązującą rozmowę na temat Twojej sprawy.

MEDARBEIDERE

Izabela Nedzi

Advokatfullmektig